แชร์

สัดส่วนคะแนนเสียงในการลงมติหมู่บ้านจัดสรร คิดตามพื้นที่หรือคิดตามหลัง?

อัพเดทล่าสุด: 2 ต.ค. 2026
99 ผู้เข้าชม

คู่มือกรรมการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร: สัดส่วนคะแนนเสียงในการลงมติ คิดตามพื้นที่หรือคิดตามหลัง?

หลายคนเข้าใจผิดว่าคนที่มีที่ดินแปลงใหญ่กว่าควรมีเสียงโหวตมากกว่า แต่ตามพระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 หลักการนับคะแนนเสียงของนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรคือ "หนึ่งแปลง หนึ่งเสียง" เท่านั้น บทความนี้อธิบายที่มาของหลักการนี้ ความแตกต่างจากคอนโดมิเนียม และวิธีบริหารการประชุมใหญ่ให้ถูกต้องสำหรับกรรมการมือใหม่

1. กรรมการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรมีหน้าที่อะไรบ้าง (ภาพรวม)

ก่อนจะลงลึกเรื่องคะแนนเสียง ควรทำความเข้าใจภาพรวมก่อนว่าคณะกรรมการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรมีบทบาทอย่างไรในโครงการ เพราะการจัดประชุมใหญ่และการนับคะแนนเสียงเป็นเพียงหนึ่งในหลายหน้าที่ที่กรรมการต้องรับผิดชอบ

โดยสรุป กรรมการมีหน้าที่หลักดังนี้
  • บริหารจัดการทรัพย์สินส่วนกลางและสาธารณูปโภคของหมู่บ้าน
  • จัดเก็บและบริหารค่าใช้จ่ายส่วนกลางให้โปร่งใส
  • จัดประชุมใหญ่สามัญและวิสามัญตามที่กฎหมายและข้อบังคับกำหนด
  • ดูแลความปลอดภัยและความเป็นระเบียบเรียบร้อยในโครงการ
  • เป็นตัวแทนนิติบุคคลในการดำเนินการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

หนึ่งในภารกิจที่กรรมการต้องทำถูกต้องที่สุดคือ การจัดการประชุมใหญ่และการนับคะแนนเสียง เพราะหากทำผิดหลักการ มติที่ประชุมอาจถูกโต้แย้งความชอบด้วยกฎหมายในภายหลังได้

2. ต้นตอของคำถาม: ทำไมคนถึงเข้าใจว่าคะแนนเสียงคิดตามพื้นที่

คำถามเรื่อง "คะแนนเสียงคิดตามพื้นที่หรือตามหลัง" มักเกิดขึ้นในสถานการณ์เหล่านี้

  1. ลูกบ้านมีประสบการณ์อยู่คอนโดมาก่อน ซึ่งคอนโดใช้ระบบสัดส่วนกรรมสิทธิ์ตามพื้นที่ห้องชุด จึงนำความเข้าใจนั้นมาใช้ผิดที่
  2. เจ้าของแปลงใหญ่รู้สึกว่าจ่ายค่าส่วนกลางมากกว่า จึงมองว่าควรมีอำนาจตัดสินใจมากกว่าตามสัดส่วน
  3. กรรมการรุ่นใหม่ไม่เคยอ่านกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้องอย่างละเอียด จึงยึดตามความเข้าใจที่ส่งต่อกันมาแบบปากต่อปาก โดยไม่ได้ตรวจสอบตัวบทกฎหมาย

ความเข้าใจผิดเหล่านี้ถ้าไม่ได้รับการแก้ไข อาจลุกลามกลายเป็นข้อพิพาทในที่ประชุมใหญ่ หรือแม้แต่การฟ้องร้องขอเพิกถอนมติที่ประชุมในภายหลัง

3. คำตอบตามกฎหมาย: หลักหนึ่งแปลงหนึ่งเสียงคืออะไร

พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 ประกอบกับกฎกระทรวงว่าด้วยการจัดตั้ง การบริหาร การควบ และการยกเลิกนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร พ.ศ. 2545 กำหนดหลักการไว้อย่างชัดเจนว่า

ในการลงคะแนนเสียงของที่ประชุม ผู้ซื้อที่ดินจัดสรรแต่ละแปลงมีเสียงเท่ากับหนึ่งคะแนนเสียง
หมายความว่า

  • แปลงที่ดิน 50 ตารางวา กับแปลงที่ดิน 300 ตารางวา มีน้ำหนักเสียงเท่ากัน คือ 1 เสียง
  • ราคาบ้านหรือมูลค่าที่ดินไม่มีผลต่อจำนวนเสียง
  • จำนวนเงินค่าส่วนกลางที่จ่ายมากหรือน้อยไม่มีผลต่อจำนวนเสียงเช่นกัน

หลักการนี้สะท้อนแนวคิดที่ว่านิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรตั้งขึ้นเพื่อดูแลผลประโยชน์ร่วมกันของสมาชิกอย่างเสมอภาค ไม่ใช่องค์กรที่ให้อำนาจตามทุนทรัพย์แบบบริษัทจำกัด

Expert Tip: เวลาตรวจสอบข้อบังคับหมู่บ้านของตนเอง ให้มองหาข้อความที่ระบุว่า "สมาชิกแต่ละรายมีคะแนนเสียงหนึ่งเสียงต่อหนึ่งแปลงที่ดิน" ซึ่งควรปรากฏอยู่ในหมวดว่าด้วยการประชุมใหญ่เสมอ

4. ตารางเปรียบเทียบระบบนับเสียง หมู่บ้านจัดสรร vs อาคารชุด vs นิติบุคคลทั่วไป

ประเภทองค์กร หน่วยนับเสียง ข้อดี ข้อควรระวัง
นิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร 1 แปลง = 1 เสียง เสมอภาค ป้องกันการผูกขาดอำนาจโดยแปลงใหญ่ เจ้าของแปลงใหญ่อาจรู้สึกว่าเสียงไม่สมดุลกับค่าใช้จ่ายที่จ่าย
นิติบุคคลอาคารชุด (คอนโด) สัดส่วนกรรมสิทธิ์ตามพื้นที่ห้องชุด สะท้อนสัดส่วนการลงทุนของแต่ละเจ้าของห้อง ห้องเล็กอาจรู้สึกว่าเสียงของตนมีน้ำหนักน้อยกว่า
บริษัทจำกัด (เทียบเคียง) ตามจำนวนหุ้นที่ถือ สะท้อนสัดส่วนเงินลงทุนชัดเจน ผู้ถือหุ้นน้อยแทบไม่มีอำนาจต่อรอง

 จากตารางจะเห็นว่าการออกแบบระบบคะแนนเสียงของแต่ละองค์กรสะท้อนเจตนารมณ์ที่ต่างกัน หมู่บ้านจัดสรรเลือกใช้ระบบที่เน้นความเท่าเทียมของสมาชิกเป็นหลัก มากกว่าน้ำหนักตามทรัพย์สิน

5. สถานการณ์พิเศษที่กรรมการต้องรู้

5.1 แปลงที่ดินถูกแบ่งแยกในภายหลัง
หากมีการแบ่งแยกแปลงที่ดินเดิมออกเป็นแปลงย่อยเพิ่มเติมจากที่ระบุในแผนผังโครงการที่ได้รับอนุญาต ผู้ถือกรรมสิทธิ์ในแปลงคงเหลือและแปลงที่แบ่งแยกออกไปทั้งหมด ยังคงมีเสียงรวมกันเพียงหนึ่งเสียง เสมือนเป็นเจ้าของรวมกัน ไม่ใช่ได้เสียงเพิ่มขึ้นตามจำนวนแปลงที่แบ่ง

5.2 แปลงเดียวมีเจ้าของร่วมหลายคน
กรณีเจ้าของกรรมสิทธิ์ร่วมในแปลงเดียวกัน เช่น พี่น้องถือกรรมสิทธิ์ร่วม หรือคู่สมรส ให้ถือว่าเจ้าของร่วมทั้งหมดมีเสียงรวมกัน 1 เสียงต่อ 1 แปลง จำเป็นต้องตกลงกันว่าใครเป็นผู้ใช้สิทธิออกเสียง หรือมอบฉันทะให้บุคคลใดบุคคลหนึ่ง

5.3 บุคคลเดียวถือครองหลายแปลง
ถ้าบุคคลใดถือกรรมสิทธิ์หลายแปลงในโครงการเดียวกัน จะมีสิทธิออกเสียงเท่ากับจำนวนแปลงที่ตนถือครอง เช่น ถือ 4 แปลง ก็มีสิทธิ 4 เสียง เพราะยึดหลักนับตามแปลง ไม่ใช่นับตามจำนวนบุคคล

Warning: กรรมการต้องตรวจสอบเอกสารสิทธิ์ล่าสุดก่อนวันประชุมทุกครั้ง เพราะการซื้อขายเปลี่ยนมือระหว่างปีอาจทำให้ทะเบียนผู้มีสิทธิ์คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง

6. Step-by-Step: กรรมการเตรียมนับคะแนนเสียงในวันประชุมใหญ่อย่างไรให้ถูกต้อง

  1. อัปเดตทะเบียนผู้ถือกรรมสิทธิ์แปลงที่ดิน ให้ตรงกับข้อมูลล่าสุดก่อนวันประชุมอย่างน้อย 2-4 สัปดาห์
  2. แจ้งวาระการประชุมและเกณฑ์เสียงข้างมากของแต่ละวาระ ให้สมาชิกทราบล่วงหน้าในหนังสือเชิญประชุม
  3. เตรียมแบบฟอร์มหนังสือมอบฉันทะ สำหรับสมาชิกที่มาประชุมเองไม่ได้
  4. ตรวจสอบองค์ประชุม (Quorum) ก่อนเปิดการประชุมตามที่ข้อบังคับกำหนด
  5. นับคะแนนตามจำนวนแปลง ไม่ใช่ตามจำนวนคนที่เข้าประชุมหรือพื้นที่ที่ถือครอง
  6. บันทึกผลคะแนนอย่างละเอียดในรายงานการประชุม ระบุจำนวนเห็นชอบ ไม่เห็นชอบ งดออกเสียง แยกตามวาระ

Checklist ก่อนวันประชุมใหญ่

  • ทะเบียนแปลงที่ดินเป็นปัจจุบัน
  • แบบฟอร์มมอบฉันทะพร้อมใช้งาน
  • กำหนดเกณฑ์เสียงข้างมากของแต่ละวาระไว้ล่วงหน้า
  • แต่งตั้งผู้ตรวจนับคะแนนที่เป็นกลาง
  • เตรียมระบบบันทึกผลที่ตรวจสอบย้อนหลังได้

Best Practice: หมู่บ้านที่มีสมาชิกจำนวนมากควรใช้บัตรลงคะแนนที่ระบุหมายเลขแปลงกำกับชัดเจน หรือระบบลงคะแนนอิเล็กทรอนิกส์ เพื่อลดโอกาสนับผิดพลาดและมีหลักฐานอ้างอิงได้ในอนาคต
Common Mistake: กรรมการบางแห่งอนุญาตให้ "หนึ่งคนหนึ่งเสียง" แทนที่จะเป็น "หนึ่งแปลงหนึ่งเสียง" ทำให้ผู้ที่ถือครองหลายแปลงเสียสิทธิ์ที่ควรได้รับ

7. กรณีศึกษาสมมติ: เมื่อเจ้าของแปลงใหญ่เรียกร้องสิทธิ์เสียงเพิ่ม
ตัวอย่างสมมติเพื่ออธิบาย: ในการประชุมใหญ่วิสามัญของหมู่บ้านแห่งหนึ่ง เจ้าของแปลงมุมขนาด 150 ตารางวา เสนอญัตติให้เปลี่ยนวิธีนับคะแนนเสียงเป็นตามสัดส่วนพื้นที่ โดยให้เหตุผลว่าตนจ่ายค่าส่วนกลางสูงกว่าเพื่อนบ้านที่มีแปลงเพียง 40 ตารางวาถึง 3 เท่า

ฝ่ายกรรมการชี้แจงตามหลักกฎหมายว่าไม่สามารถเปลี่ยนวิธีนับคะแนนเสียงให้ขัดกับหลักหนึ่งแปลงหนึ่งเสียงที่กฎหมายกำหนดไว้ได้ แต่เสนอทางออกให้แยกพิจารณาเรื่อง "โครงสร้างอัตราค่าส่วนกลาง" ต่างหากจากเรื่อง "สิทธิออกเสียง" โดยหมู่บ้านสามารถกำหนดอัตราค่าส่วนกลางตามขนาดพื้นที่ในข้อบังคับได้ ซึ่งเป็นคนละประเด็นกับคะแนนเสียงในการลงมติ ที่ประชุมจึงมีมติคงหลักการเดิมไว้ และมอบหมายให้คณะกรรมการไปศึกษาความเหมาะสมของโครงสร้างค่าส่วนกลางแยกต่างหาก

ตัวอย่างนี้ชี้ให้เห็นว่ากรรมการที่เข้าใจกฎหมายชัดเจนจะสามารถคลี่คลายความขัดแย้งได้อย่างมีเหตุผล โดยไม่ต้องฝ่าฝืนหลักกฎหมายที่บังคับใช้อยู่

8. ข้อควรระวังทางกฎหมายสำหรับกรรมการ

  • ข้อบังคับหมู่บ้านไม่ควรกำหนดวิธีนับคะแนนเสียงที่ขัดกับหลักหนึ่งแปลงหนึ่งเสียงตามกฎหมาย
  • การจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรต้องได้มติเห็นชอบไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนแปลงย่อยทั้งหมดตามแผนผังโครงการ ไม่ใช่แค่กึ่งหนึ่งของผู้มาประชุม
  • บางวาระสำคัญ เช่น การแก้ไขข้อบังคับ อาจต้องใช้เกณฑ์เสียงข้างมากพิเศษตามที่ข้อบังคับกำหนดไว้เฉพาะ
  • หากมีข้อพิพาทเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมายของมติที่ประชุม ควรปรึกษานักกฎหมายหรือหน่วยงานที่ดินในพื้นที่ เพราะรายละเอียดอาจแตกต่างกันไปตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

เนื้อหาในบทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีใดกรณีหนึ่งโดยเฉพาะ

9. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: คะแนนเสียงในหมู่บ้านจัดสรรนับตามพื้นที่หรือตามหลัง?
A: นับตามหลังหรือแปลง คือ 1 แปลง = 1 เสียง ไม่นับตามขนาดพื้นที่

Q2: ทำไมหมู่บ้านจัดสรรถึงไม่นับเสียงตามพื้นที่เหมือนคอนโด?
A: เพราะใช้กฎหมายคนละฉบับ พ.ร.บ.การจัดสรรที่ดินยึดหลักความเสมอภาคของสมาชิก ขณะที่ พ.ร.บ.อาคารชุดยึดหลักสัดส่วนกรรมสิทธิ์ตามพื้นที่ห้องชุด

Q3: ถ้าถือที่ดิน 3 แปลงในโครงการเดียวกัน จะมีกี่เสียง?
A: มี 3 เสียง เพราะนับตามจำนวนแปลงที่ถือกรรมสิทธิ์จริง

Q4: เจ้าของร่วมในแปลงเดียวกันจะได้คนละ 1 เสียงไหม?
A: ไม่ได้ เจ้าของร่วมทุกคนมีเสียงรวมกันเพียง 1 เสียงต่อ 1 แปลง

Q5: ข้อบังคับหมู่บ้านสามารถกำหนดให้นับเสียงตามพื้นที่แทนได้หรือไม่?
A: โดยหลักการไม่ควรขัดกับหลักหนึ่งแปลงหนึ่งเสียงตามกฎหมาย หากมีข้อสงสัยเฉพาะกรณีควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย

Q6: แปลงที่แบ่งแยกเพิ่มเติมภายหลังจะได้เสียงเพิ่มหรือไม่?
A: ไม่ได้ แปลงเดิมและแปลงที่แบ่งแยกออกไปยังคงมีเสียงรวมกันเท่ากับ 1 เสียง

Q7: การจัดตั้งนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรต้องใช้เสียงเท่าไร?
A: ต้องได้มติเห็นชอบจากผู้ซื้อที่ดินจัดสรรไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนแปลงย่อยทั้งหมดตามแผนผังโครงการที่ได้รับอนุญาต

Q8: ทุกวาระในที่ประชุมใหญ่ใช้เกณฑ์เสียงข้างมากเท่ากันหรือไม่?
A: ไม่จำเป็น บางวาระสำคัญอาจต้องใช้เสียงข้างมากพิเศษตามที่ข้อบังคับกำหนดไว้เฉพาะ

Q9: เจ้าของแปลงใหญ่ที่จ่ายค่าส่วนกลางมากกว่า ควรมีเสียงมากกว่าไหม?
A: ตามกฎหมายไม่ได้ให้น้ำหนักตามพื้นที่หรือค่าใช้จ่าย ส่วนเรื่องอัตราค่าส่วนกลางที่อาจแปรผันตามพื้นที่นั้นเป็นคนละประเด็นกับคะแนนเสียง

Q10: หากไม่สามารถเข้าประชุมได้ด้วยตนเอง ทำอย่างไร?
A: สามารถทำหนังสือมอบฉันทะให้ผู้อื่นเข้าร่วมประชุมและออกเสียงแทนได้ตามแบบที่ข้อบังคับหรือกฎหมายกำหนด

บทสรุป
หลักที่กรรมการนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรทุกคนต้องจำให้แม่นคือ คะแนนเสียงในการลงมตินับตามจำนวนแปลงที่ดิน ไม่ใช่ตามขนาดพื้นที่ ราคา หรือค่าส่วนกลางที่จ่าย การเข้าใจหลักการนี้อย่างถูกต้อง ควบคู่กับการจัดเตรียมทะเบียนผู้มีสิทธิ์ออกเสียงและเอกสารมอบฉันทะให้ครบถ้วน จะช่วยให้ทุกมติของที่ประชุมใหญ่มีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย และลดโอกาสเกิดข้อพิพาทระหว่างสมาชิกในระยะยาว

หากต้องการคำปรึกษาหรือบริการด้านการบริหารนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรรแบบครบวงจร ทีมงาน Primo Plus พร้อมดูแลคุณด้วยประสบการณ์กว่า 10 ปี คลิกเลย : ให้คำปรึกษา ตรวจประเมินหน้างานฟรี!

หากคุณกำลังมองหาบริษัทบริหารหมู่บ้านที่เชื่อถือได้ ทีมงานของเราพร้อมให้คำปรึกษาและวางแผนการบริหารจัดการที่เหมาะสมกับหมู่บ้านของคุณ ติดต่อขอรับคำปรึกษาได้ที่ www.primoplus.co.th เรายินดีให้คำแนะนำและวางแผนการบริหารจัดการที่เหมาะสมกับหมู่บ้านของคุณ


บทความที่เกี่ยวข้อง
วิธีบริหารนิติบุคคลให้ประสบความสำเร็จ: เคล็ดลับสำหรับผู้จัดการนิติบุคคล
การบริหารนิติบุคคลในหมู่บ้านจัดสรรเป็นหน้าที่ที่ต้องใช้ทักษะและความเข้าใจในหลากหลายด้าน ตั้งแต่การบริหารงบประมาณ การจัดการทรัพย์สินส่วนกลาง ไปจนถึงการสื่อสารกับผู้อยู่อาศัย บทความนี้จะนำเสนอเคล็ดลับสำคัญที่จะช่วยให้การบริหารนิติบุคคลประสบความสำเร็จและสร้างชุมชนที่น่าอยู่
28 ม.ค. 2025
วิธีแก้ปัญหาเงินส่วนกลางไม่พอในสำหรับนิติบุคคลหมู่บ้านจัดสรร
เงินส่วนกลางในหมู่บ้านจัดสรรเป็นหัวใจสำคัญของการบริหารจัดการ เมื่อเงินไม่พอจ่ายค่าใช้จ่ายต่าง ๆ บทความนี้จะแนะนำแนวทางแก้ไขที่ชัดเจนและเป็นมิตรสำหรับกรรมการและเจ้าหน้าที่นิติบุคคล
4 มิ.ย. 2026
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้
Powered By MakeWebEasy Logo MakeWebEasy